نوشته شده توسط Administrator چهارشنبه ۰۴ بهمن ۱۳۹۶ ساعت ۱۱:۱۵
جستارهایی در سیاست های روشاحمد محمدپور بیش از یک دهه است که دغدغۀ «روش» دارد؛ از زمانیکه استاد دانشگاه بوعلی سینای همدان بود تا زمانیکه در مقام استادیار دانشگاه واندربیلت کتاب روش تحقیق معاصر در علوم انسانی را نگاشت و تا همین الان که پژوهشگر و مدرس بخش مردمشناسی دانشگاه ماساچوست است. سالهاست اندیشههای او را در باب روش دنبال میکنم و در سال 1390 به بهانۀ انتشار سه گانهاش1 در باب روش با او گفتگویی داشتم.2 در سال 1396 او در ادامۀ دیگر آثار و پژوهشهایش دربارۀ فلسفه روش، کتاب دیگری با عنوان روش تحقیق معاصر در علوم انسانی: مباحثی در سیاستهای روش (انتشارات ققنوس) نگاشته است که آن را حاصل تأملات متأخرش به موضوع روش و متفاوت با نگاه گذشتهاش به آن میداند. پس از گذشت بیش از شش سال از آخرین گفتگویمان، بهسراغ ایشان رفتم تا کتاب جدیدشان را با هم نقد و بررسی کنیم. پرسشهایم را به تیغ سانسور نسپردم و هر نقدی دربارۀ کتاب داشتم3 با ایشان در میان گذاشتم. محمدپور صادقانه و متواضعانه پرسشهایم را پاسخ داد که حاصل آن گفتگو را در اختیار شما قرار می دهم.
***
جناب دکتر محمدپور از پيشگفتار کتاب روش تحقیق معاصر در علوم انسانی: مباحثی در سیاستهای روش چنین برمیآید که بناست در این اثر با نگاهی متفاوت به روش تحقیق، نسبت به آثار قبلی شما، روبهرو شویم. این حدس هنگامی بیشتر تقویت میشود که در پيشگفتار میخوانیم مؤلف بناست بهجای تمایز سنتی بین سه روش پژوهش کمی، کیفی و ترکیبی، هر سه را راهبردهای متفاوتی تلقی کند. همچنین در بخش دیگری از پيشگفتار میخوانیم: «برخی فصول و مطالب پیشتر در قالب مقالات در مجلات علمی منتشر شده بودند که برخی یادداشتها و نسخههای تلخیصشدۀ کتب و منابع لاتین را بر آنها افزودهام. ازاینرو به زحمت میتوان کتاب را اثری تألیفی دانست.» (ص17) چند پرسش برایم پیش آمد که با ذکر این مقدمۀ مختصر بهترتیب طرحشان میکنم. جناب دکتر محمدپور اگر کتابی ترجمه باشد و به زحمت بتوان تألیف نامیدش، پس هنگامی که از نگاهی جدید به روش سخن میگوید مقصودش چیست؟ اگر ترجمه باشد که این نگاه از پیش موجود است و اگر تألیف باشد که مؤلف قرار است چهارچوب نظریاش را ولو «نیازِ بازگشت به روش در قالب جهانبینی» باشد برای خواننده شرح دهد و آن را در اثر یا پژوهشش به کار گیرد و جنبههای بدیع اثرش را برجسته کند. راستش در ابتدای کتاب بهنظرم رسید این موارد کمی ناهمخوان هستند. آن بخش بدیع و آن نگاه متفاوت در این اثر – که بهتعبیر خودتان به زحمت میتوان تألیفش نامید- چیست و در چه بخشهایی محقق شده است؟
ettelaathekmatvamarefat.com/new/index.php?option=com_content&view=article&id=1719:1396-11-04-11-15-44&catid=101:mag-10&Itemid=115
برچسب:
نویسنده: نیکی موسوی