شجاعی جشوقانی: برنامه شهید مطهری برای انقلاب اسلامی فعال کردن فلسفههای تطبیقی و انضمامی است

شجاعی جشوقانی نیز در ادامه این نشست بحث خود را با محوریت «آیندهپژوهی انقلاب اسلامی از دیدگاه شهید مطهری» ارایه کرد و گفت: ریشههای آیندهپژوهی به اساطیر و افسانهها برمیگردد و گویی انسان همیشه یک تمنایی برای پیشگویی آینده داشته که با حضور قدرتمند ادیان به عنوان یک نظام جدی ظهور مییابد. بنابراین نوعی آیندهپژوهی و آیندهانگاری در همه ادیان وجود دارد.

وی با اشاره به بحث پایان تاریخ و نسبت آن با آیندهپژوهی عنوان کرد: فوکویاما در کتاب مشهور خود از پایان تاریخ سخن میگوید بدین معنی که برای انسان معاصر تنها مدلی برای ادامه حیات وجود دارد که از اواخر قرن هجدهم به برکت علوم جدید شکل گرفته و بسیار مطلقگرا و انحصارگراست. این زندگی مبتنی بر عقلانیت روشنگری است که علوم جدید پشتوانه آن است. بر همین اساس نیز کشورها و توسعهیافتگیشان مبتنی بر گفتمان اروپا محوری انجام میگیرد. مطهری در کتابهای مختلف خود به طرح آیندهپژوهی میپردازد آن هم درست زمانی که موج انقلابیگری ایران را فراگرفته است. او به دلیل ارتباط با حکمت اسلامی و بهرهگیری از میراث غنی فارابی، ابنسینا، ملاصدرا و... و نیز آشنایی با متون و جریانهای روشنگری غربی کار خود را آغاز میکند هرچند که به غربشناسی و سنتشناسی او نقد وارد است اما ظرفیت آن غیرقابل انکار است.

وی ادامه داد: شهید مطهری در کتاب آینده انقلاب اسلامی به بحث وظایف اصلی حوزههای علمیه میپردازد و یک نظامی را طراحی میکند که نظام برنامهریزی آموزش عالی دین است پس در آستانه انقلاب شهید مطهری در کسوت یک فیلسوف دست به چنین اقدامی میزند و معتقد است اگر نظام انقلاب اسلامی نتواند علم متناسب با خودش را تئوری پردازی کند حتی به سبب پیشرفت در حوزههای سختافزاری در مسیر آینده انقلابش در جهت مقاصد و آیندهپژوهی به سامان نمیرسد.

به گفته شجاعی جشوقانی، با وجود دشواریهایی که نظریهپردازی انقلاب اسلامی بسته به جایگاهش در مقابل یا موافق جریان روشنگری غربی داشته در برهههای مختلف شعارهایی را چون تجاریسازی علوم انسانی، بینالمللیسازی و بومیسازی و ... تعریف کرده است.

وی با بیان اینکه فارابی معلم ثانی است از آن جهت که نظریه علم متناسب با تمدن اسلامی دارد گفت: او در مقابله با غرب رویکرد انفعالی یا تهاجمی ندارد و بر این اساس نظریه علم خود را بیان میکند. این در حالی است که ما هنوز علوم انسانی که دستاورد جهانی است را انکار میکنیم. شهید مطهری در آینده انقلاب اسلامی برنامهای را ارائه میدهد که ویژگی اصلیاش فعال کردن فلسفههای تطبیقی و انضمامی است اگرچه که فراخوان دعوت او بدون پاسخ از سوی حوزه و دانشگاه باقی میماند.

http://ibna.ir/fa/doc/report/271492/شجاعی-جشوقانی-برنامه-شهید-مطهری-انقلاب-اسلامی-فعال-کردن-فلسفه-های-تطبیقی-انضمامی